Back to School
”De scholen zijn weer begonnen”. Automobilisten en andere weggebruikers worden er op geattendeerd rekening te...
Paardrijden is geen sport zonder risico’s. Het gebeurt regelmatig dat iemand letsel oploopt bij de omgang met paarden. Het meest voorkomend is een val van het paard. Maar het kan ook gebeuren dat iemand letsel oploopt bij de verzorging van een paard. Wanneer het gaat om een paard dat letsel toebrengt aan zijn eigenaar, dan bestaat (doorgaans) geen mogelijkheid om de schade te verhalen. Dat is anders wanneer het paard letsel toebrengt aan een ander dan de eigenaar.
Wie is aansprakelijk?
De wet bepaalt dat de bezitter van een dier aansprakelijk is voor de door het dier aangerichte schade. De bezitter is degene die het dier voor zichzelf gebruikt. De bezitter zal doorgaans ook de eigenaar van het paard zijn. Het komt veel voor dat de eigenaar van een paard wegens tijdgebrek een ander op zijn of haar paard laat rijden. In dat geval is de eigenaar ook aansprakelijk voor schade veroorzaakt door zijn of haar paard. Dus wanneer de ‘berijder’ van het paard valt is de eigenaar van het paard aansprakelijk voor de (letsel)schade.
Daarnaast is uiteraard de manege aansprakelijk wanneer een ruiter tijdens een manege-les van een paard waarvan de manege bezitter is valt. Veel maneges sluiten overeenkomsten met hun lesklanten. In de voorwaarden bij deze overeenkomsten wordt vaak opgenomen dat de manege niet aansprakelijk is voor schade of letsel (exoneratiebeding). Een dergelijke uitsluiting of beperking van aansprakelijkheid in de algemene voorwaarden houdt niet altijd (volledig) stand.
Wanneer paarden door een manegebedrijf worden gebruikt, maar de paarden geen eigendom zijn van het manegebedrijf, dan blijft het (manege)bedrijf als bedrijfsmatig gebruiker van de paarden aansprakelijk. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor trainings- en africhtingsstallen. Wanneer bijvoorbeeld het personeel van een dergelijk bedrijf letsel oploopt bij het trainen of africhten van een paard voor een derde, is het bedrijf en niet de eigenaar van het paard aansprakelijk voor de schade.
Naar aanleiding van het voorgaande komt de vraag op of pensionstallen ook bedrijfsmatig gebruiker zijn van paarden die bij hen in pension staan. Met andere woorden, is een pensionstal aansprakelijk voor de schade die wordt veroorzaakt door de paarden die in het pension verblijven? Dat is niet het geval. Wanneer een paard uitsluitend wordt gestald (bewaard), dan geldt dat niet als bedrijfsmatig gebruik van het paard.
In welke gevallen is er aansprakelijkheid?
Belangrijk is dat de aansprakelijkheid als bezitter of bedrijfsmatig gebruiker van een dier een risicoaansprakelijkheid is. Het is dus niet relevant of de bezitter of bedrijfsmatig gebruiker schuld heeft aan het ontstaan van de schade. Bepalend is of de schade is veroorzaakt door de ‘eigen energie’ van het dier. Wanneer een ruiter van een paard valt, zonder dat daar een gedraging van het paard aan vooraf ging, is er geen aansprakelijkheid. Maar wanneer een paard bokt, ineens versnelt, struikelt, opzij springt of weigert voor een hindernis, dan is dat wel de eigen energie van het paard. Wanneer iemand daardoor letsel oploopt is de bezitter of bedrijfsmatig gebruiker aansprakelijk voor deze schade. Dat geldt ook wanneer een paard iemand trapt of iemand omver loopt. Het hoeft niet altijd te gaan om een ongeval van de ruiter.
Eigen schuld?
Maar hoe zit het dan met de verantwoordelijkheid van de ruiter zelf? De ruiter besluit immers zelf op het paard te stappen. Hij of zij aanvaardt eigenlijk de risico’s die verbonden zijn aan de omgang met of het rijden op paarden. Deze eigen verantwoordelijkheid van verzorgers en ruiters, maakt niet dat de bezitter of bedrijfsmatig gebruiker niet aansprakelijk is. Wel is het zo dat de aansprakelijkheid verminderd kan worden door de ‘eigen schuld’ van de ruiter. Omstandigheden die invloed hebben op het percentage ‘eigen schuld’ zijn; de leeftijd van de ruiter, ervaring van de ruiter, beïnvloeding van het gedrag van het paard door een instructrice of bekendheid van de eigenaar met ‘slechte’ eigenschappen van het dier. Bij een percentage ‘eigen schuld’ wordt dus niet alle schade vergoed, maar slechts een percentage daarvan.
Verzekering?
Doorgaans is er een verzekering afgesloten waaronder dergelijke schade is gedekt. In het geval van een manegebedrijf is er vaak een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering afgesloten (AVB). Is de eigenaar of bezitter een particulier dan is er vaak een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP) afgesloten, waaronder alle schade veroorzaakt door (huis)dieren gedekt is. Voor bezitters en bedrijfsmatig gebruikers van paarden is het dus van groot belang dat zij een aansprakelijkheidsverzekering afsluiten!
